کسی که در طلب علم است خداوند فضائلی به او کرامت می نماید

 

امام جعفر صادق علیه السلام فرمود :

یا طالب العلم : ان العلم ذوفضائل کثیرة

کسی که در طلب علم است خداوند فضائلی به او کرامت می نماید ، اگر علم حقیقی به دست آید این حالات در او حاصل خواهد شد  :

1- راسه التواضع : سر این فضائل تواضع است ، تا این که تمامی غلظت های اخلاقی لطیف شود ، براستی مگر می شود انسان حدیث عشق بلد باشد و متکبر شود !

2- و عینه البرائة من الحسد : چشم این فضائل دوری از حسد است ، عالم حسد نمی ورزد ، چیزی کم ندارد ، این مادیات دنیایی است که حسادت می آورد .

3- و اُذنه الفهم : گوشش فهم می شود ، تا شنید مطلب را می گیرد ، نیاز به اطاله ی کلام ندارد .

4- و لسانه صدق : زبانش صادق است ، غیر کلامی که خدا را راضی کند و دل بندگان را به هم پیوند بزند ندارد .

5- و یده الرحمة : دستش مهربانی می کند ، عالم قلبا مهربان است باید مهربان باشد ، می گویند شخصی در قزوین بسیار عالم ، دانا و پروفسور بود ، آقا سید جلال آشتیانی فیلسوف مخصوص فلسفه و حکمت ، ماشین دربست می گرفت می رفت قزوین تا از او چیزی بپرسد ، این عالم بسیار تند بود ، می گویند در کوچه اگر از او سوال می کردن ، با تندی می گفت تو کوچه چیزی نمی پرسن ، توی خونه هم همه رو راه نمیدن ، پس کجا ؟ ..

6- و رجله زیارة العلماء : پای او همیشه در راه دیدار علماست ، دیدار عالمان حقیقی نه هر کسی به نام عالم .

7- سلاحه لین الکلمه : سلاحش نرمی سخن است . تعریف می کنند در حالات علامه طباطبایی (ره) ، طلبه ایی به آقا گیر داده بود ، آقا چیزی بگو ؟ جواب : چیزی ندارم که بگم ، طلبه : نه چیزی به من بگید ، علامه در جواب : آ شیخ یا کاذبم یا صادق ، اگر کاذبم که شنیدن ندارد ، اگر صادقم گفتم که چیزی ندارم . البته این کلمه آقا خیلی معانی داشته ، شاید برای آن طلبه چیزی نداشته .

گاهی خدایی چیزی طلب میشه که طرف اهلش نیست مثلا سماوات چند طبقه روی هم هستند ، برپایه هاش چی نوشتن و ...

میگه برای کسی مهمان آمده بود بعد از چند دقیقه آمد پایین او را ببیند ، گفت مهمان چه شد ؟ جواب : در باز بود رفت .

یا عارفی در جایی تفسیر عرفانی اذان می کرد ، وقتی از مجلس آمد بیرون ، شخصی بهش گفت : حاج خیلی ممنون اذان را ترجمه کردید !

به خاطر همین است که اکثر علما حقیقی یا در سکوتند یا از مردم دور ، چرا که مردم حرفش را نمیفهمند ، مثل حضرت فاطمه (س) دیگه مردم حرف فاطمه را نمی فهمیدند ...

8 –  و حفظه الفحص : و حفظ این فضائل تفحص است ، باید کار کند تماس بگیرد ، بپرسد .

9- و قلبه حسن النیه  : قلبش مملو از حسن نیت باشد ، دنبال کف زدن و سرو صدا نباشد ( توجه کنید قلب چقد اهمیت دارد) ، نیتش باید این باشد که یاری امام عصر (ع ) نماید ، به داد مردم گرفتار برسد ، دستگیری کند ، اگر کمی مخلوط پیدا کنه ، دنبال آفرین های مردم باشد دانشش مثل جسدی می شود که قلب آن جسد خوابیده باشد وقتی هم که قلب خواب باشد جسد می شود مردار ، آنهم بدردی نمی خورد .

10 – وعقله معرفة الاشیاء و الامور: عقل این فضایل شناختن اشیاء و امورست ، باید انسان محققی باشد که دوربر را خوب بشناسد و بسنجد که چه باید بکند چه نکند ، دقیق باشد و کار را بشناسد و بسنجد

11 – و سیفه رضا : شمشیر این فضائل رضاست باید عین الرضا داشت ، خشنود بود و الا با شمشیر آهنی که نمی توان شاگرد تربیت کرد .

12- و قوسه المدارا : ( قوس برای تیراندازی است) قوسش مدارا کردن است .

13- و جیشه محاورة العماء : لشگرش استفاده ی از سخن علماست ( محاوره ، نه سخن گفتن بیهوده و موی دماغ شدن)

14- و ماله الادب : ثروتش هم ادب است ، ذخیره ی او ادب است ، چقدر این ادب عالیست ، ادب معنای وسیعی دارد . پیامبر فرمود : اَدّبنی ربی : خدایم مرا ادب کرد ، و احسن تادیبی : و تادیبم زیبا انجام شد . نقلست رسول خدا (ص) به قدری مودب بود که در تمام طول عمرش کسی او را در حال آب دهان به زمین انداختن ندید . ادب ، حیا می آورد ، روایت داریم که رسول خدا (ص) از یک دختر چهارده ساله باحیاتر بود .

 

استاد ارجمند سرکار خانم نظری